Ontwerpen is mensenwerk: het nieuwe protocol afstuderen in het hbo

De afgelopen 2,5 jaar heeft het lectoraat Professioneel Beoordelen van Zuyd in samenwerking met het lectoraat Methodologie van Praktijkgericht Onderzoek van de Hogeschool Utrecht een onderzoek uitgevoerd naar het vergroten van de kwaliteit van afstudeerprogramma’s in het hbo. Vanuit Zuyd heeft de Hogere Juridisch Opleiding deelgenomen aan deze pilot.

Dit onderzoek kent zijn oorsprong in het rapport Vreemde Ogen Dwingen van de Commissie Bruin dat in 2012 verscheen. Een van de aanbevelingen in dat rapport was: ‘Kies … voor een gezamenlijk bottom-up opgesteld protocol bij individuele eindscripties en qua niveau en importantie vergelijkbare eindwerkstukken’. Deze aanbeveling leidde tot een rapport ‘Beoordelen is Mensenwerk’ van de expertgroep protocol afstuderen, onder leiding van Daan Andriessen in 2014. Hieruit kwam een pilot voort die geïnitieerd was door Vereniging Hogescholen. Het doel van deze pilot was om te kijken wat de werking van een dergelijk protocol is in de hbo-praktijk.

De pilot heeft geleid tot een herontwerp van het protocol afstuderen. Het nieuwe protocol geeft goede handvatten het afstudeerprogramma van een opleiding kritisch onder de loep te nemen. Het conceptueel model met een aantal richtvragen zetten aan tot reflectie over hoe het afstudeerprogramma nu is georganiseerd en welke visie op de beroepsbekwame professional daaraan ten grondslag ligt.

Tijdens het jaarcongres van de Vereniging Hogescholen is het eindrapport van de pilot en is het rapport, factsheets, een beeldverslag en een herontwerp van Beoordelen is Mensenwerk aangeboden aan onze opdrachtgever Vereniging Hogescholen. De NVAO heeft aangegeven het rapport ook te willen delen met de visitatiepanels. Op de website van de Vereniging Hogescholen zijn onderstaande documenten ook te vinden.

Ook is er een beeldverslag beschikbaar waarin deelnemers aan de pilot hun verhaal vertellen:

Mocht je meer info willen, neem dan contact op met het lectoraat Professioneel Beoordelen via

Of met de collega’s van de Hogere Juridisch Opleiding, projectleider Marion Huiskes of onderzoeker Brigitte Schallenberg, die deelnamen aan de pilot ‘Onderwijs ontwerpen is mensenwerk’.

De kracht van online peer feedback

Uit de ervaringen van het Zuyd Innoveert project om met FeedbackFruits als online tool interactie en peer feedback te bevorderen en stimuleren blijkt dat er sprake dient te zijn van een feedbackcultuur. Maar wat is dat en hoe je dat dan?

Esther van Popta is adviseur Onderwijs & ICT bij de Service unit Onderwijs en Onderzoek van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Ze doet sinds een aantal jaren onderzoek naar de meerwaarde van het geven van online peer feedback en dan in het bijzonder vanuit het perspectief van de feedbackgever.

Esther is onlangs geïnterviewd (zie Platform Leren van Toetsen) naar aanleiding van haar eerste artikel (literatuurstudie) over online peer feedback. Hierin presenteert ze onderstaand procesmodel voor het geven van online peer feedback.

Procesmodel voor het geven van peer feedback / Esther van Popta

Het blog bevat zowel achtergronden van het onderzoek als verwijzingen naar praktische overwegingen als je online peer feedback zou willen inzetten in je onderwijs. Enkele highlights:

  • Het geven van peer feedback kan een positief effect heeft op de metacognitieve vaardigheden van studenten.
  • Door het geven van peer feedback leren studenten reflecteren, worden kritischer, en kunnen zelf hun eigen product verbeteren.Ze maken verbinding met nieuwe kennis en bekijken en evalueren verschillende perspectieven.
  • De inrichting van het onderwijs is een belangrijke voorwaarde voor het geven van peer feedback. Het is van belang dat studenten voordat ze werk van hun mede studenten kunnen bekijken, eerst hun eigen opdracht uitvoeren.
  • Belangrijk is feedbackcultuur, dat wil zeggen een veilige sfeer in de groep. Tevens is het belangrijk studenten bewust te maken van de grondhouding vanpeer feedback  ‘elkaar verder helpen’. Feedback geven kost de student namelijk tijd.
  • Als je online peer feedback inzet is het belangrijk dat de studenten in de gelegenheid worden gesteld hun producten te verbeteren op basis van de gegeven peer feedback. Zo leren ze van geven en ontvangen van feedback.
  • Geef als docent feedback op de kwaliteit van de feedback door deze te valideren (een vorm van beoordelen) op de elementen: een oordeel, een suggestie, een verklaring en een theoretische verwijzing,

Van Popta, E., Kral, M., Camp, G., Martens, R. L., & Simons, P. R. J. (2017). Exploring the value of peer feedback in online learning for the provider. Educational Research Review, 20, 24-34.

Evaluatie FeedbackFruits door studenten

Aan het eind van de pilots FeedbackFruits is bij studenten een enquête afgenomen. De eerste pilots betrof versie FeedbackFruits 1.0 bij 1e jaars studenten Bedrijfseconomie en 3e jaars ICT-studenten (zie hier ervaringen van docenten Ilse Meelberghs en Chris Kockelkoren) in de periode februari – juni 2016. De 2e pilot met beta-versie FeedbackFruits 2.0 is onlangs met 4e jaars studenten International Business afgerond, lees hier de ervaringen van Fouad de Vries.

In dit blog de resultaten van het onderzoek bij studenten. Lees verder

Minicolleges over slimme computers

Kun je de wereld beter maken door te gamen? Kan een computer straks jouw vragen perfect beantwoorden? Kan een robot de emoties in jouw stem herkennen? Deze en andere vragen over de steeds slimmer wordende computers beantwoorden onderzoekers van Nederlandse universiteiten bij de Universiteit van Nederland.

Klik op de afbeeldingen om de opnames te bekijken. Daar vind je ook een kennislink met meer informatie over het betreffende onderwerp.

Hoe slimmer de computers worden, hoe meer angst er begint op te borrelen. Want wat nou als computers voor zichzelf gaan denken en uiteindelijk de wereld zullen veroveren? Prof. dr. Eric Postma (Tilburg University) zal ons hier alles over vertellen en kan ons misschien zelfs een beetje geruststellen!

In ons dagelijks leven gaan we steeds meer robots zien. Robots die helpen met het huishouden, koken of als gezelschapsmaatje. Klinkt rooskleurig, maar volgens Pim Haselager (Radboud Universiteit) hebben we enerzijds te hoge verwachtingen en onderschatten we tegelijk de impact van een robot in ons huis.
Zou een robot dan misschien echt kunnen begrijpen wat er gaande is? Het klinkt bijna als een echt mens: een robot die kan herkennen of je boos of blij bent. Spraakonderzoekster Khiet Truong (Universiteit Twente) vertelt ons hoe de communicatie tussen een robot en een mens mogelijk is.
Zelf nadenken is straks misschien wel overbodig. Grote kans dat de computer straks elke vraag voor je kan beantwoorden. Prof. dr. Frank van Harmelen (Vrije Universiteit) is informaticus en vertelt hoe de computer steeds wijzer wordt.
De ontwikkelingen op het gebied van digitaal spel gaan snel. Slimme algoritmes dompelen je onder in een wereld waar alles mogelijk is. Hoogleraar Ben Schouten (Technische Universiteit Eindhoven) ontwerpt games en vertelt over de kansen die hij ziet in game design.